Đánh đu: cách chơi hội xuân và lưu ý an toàn khi tổ chức

Đánh đu là trò chơi quen thuộc của hội xuân, nhất là ở nhiều vùng miền Bắc. Người chơi đứng trên bàn đu hoặc ngồi trên ván treo, dùng sức chân và nhịp người nhún để đưa đu bay cao dần. Trò này đòi hỏi sự khéo léo, thăng bằng và phối hợp nhịp nhàng giữa hai người đứng đối diện nhau, nên thường gọi là trò của đôi bạn. Đánh đu hợp với thanh thiếu niên và người lớn có sức khỏe tốt; trẻ nhỏ chỉ nên chơi phiên bản thấp, có người giám sát. Xem thêm các trò khác trong chuyên mục trò chơi lễ hội.

Chuẩn bị

  • Số người: hai người trên một đu, thêm một hai người đứng ngoài hỗ trợ và quan sát.
  • Độ tuổi gợi ý: từ mười hai tuổi trở lên với đu truyền thống; trẻ nhỏ hơn dùng ghế đu thấp.
  • Địa điểm: khoảng đất thoáng, bằng phẳng, có thể kiểm tra được chỗ đóng cột. Nên chơi vào ngày khô, không gió mạnh.
  • Dụng cụ: một khung đu gồm hai cột chắc, một xà ngang trên cao, dây treo ở hai bên và một bàn đu bằng gỗ hoặc tre ghép. Dây treo phải còn mới, không sờn. Thêm lớp đệm cỏ hoặc cát mềm dưới chân đu.

Cách chơi

  1. Hai người đứng đối diện nhau trên bàn đu, hai chân đứng rộng bằng vai, tay nắm chắc dây ở hai bên.
  2. Một người hô nhịp, cả hai cùng nhún gối, đẩy hông về phía trước rồi thả ra phía sau theo nhịp đều.
  3. Khi đu đã có đà, hai người nhấn người mạnh hơn mỗi khi đu bay về phía trước, đồng thời hạ thấp trọng tâm lúc đu quay về.
  4. Đu bay càng cao, hai người càng phải giữ nhịp. Khi đu đạt độ cao đã định, có thể thực hiện thử thách như giữ thăng bằng bằng một tay hoặc cùng hát một câu.
  5. Khi muốn dừng, hai người ngồi hạ thấp trọng tâm, để đu chậm dần rồi mới bước xuống.

Luật chơi

Hội xuân hay tổ chức đánh đu theo kiểu thi độ cao hoặc thi nhịp đẹp, người xem cổ vũ và các đôi lần lượt lên đu. Không được cố tình xô hay làm nghiêng đu của đôi khác. Người chơi phải tuân theo hiệu lệnh của người điều hành, ngừng ngay khi được yêu cầu. Đôi nào giữ đu ổn định và đưa được đu lên cao đều thì được tuyên dương.

Biến thể ở nơi khác

Ở nhiều địa phương, đu có thể là đu quay tròn, nhiều chỗ ngồi, người chơi ngồi vào các nhánh gỗ rồi cả cụm quay quanh trục giữa. Có nơi dùng đu một người ngồi, dây dài, ván nhỏ, ở các sân đình hoặc sân chơi cộng đồng. Cách chơi nhẹ hơn của trẻ nhỏ là ngồi đu thấp, người lớn đẩy nhẹ phía sau, không tự nhún cao.

Phiên bản an toàn cho trường học và cộng đồng

  • Hạ thấp độ cao đu: bàn đu chỉ cách mặt đất một đoạn ngắn, và không để đu bay quá một độ cao đã vạch sẵn.
  • Kiểm tra cột và dây trước mỗi buổi. Cột phải được cố định chắc, không rung lắc khi đẩy mạnh.
  • Trải thảm xốp, cát hoặc cỏ dày dưới và quanh khu vực đu, ít nhất rộng hơn tầm đu bay một sải tay mỗi phía.
  • Luôn có người lớn đứng ngoài khu vực đu, có quyền dừng trò ngay nếu thấy ai mất thăng bằng.
  • Trẻ nhỏ chỉ chơi đu ngồi, có đai hoặc thanh chắn, không đứng trên bàn đu.
  • Không cho người xem đứng gần đường bay của đu, kẻ vạch rào mềm quanh khu vực chơi.
  • Không chơi khi trời mưa, sân trơn hoặc gió lớn.

Lợi ích

Đánh đu rèn thăng bằng, sức mạnh đôi chân và khả năng phối hợp nhịp với người khác. Hai người trên một đu buộc phải hiểu nhau, nên đây cũng là trò gắn kết đôi bạn. Với người xem, những nhịp nhún đều và tiếng cổ vũ tạo nên không khí xuân rất đặc trưng.

Mẹo cho người tổ chức

Nên có buổi tập làm quen trước khi thi. Cho mọi người khởi động chân và cổ tay. Nếu có nhiều đôi muốn chơi, hãy chia theo nhóm tuổi để thi cho công bằng. Khi cần một trò nhẹ hơn xen kẽ, bạn có thể gợi ý thả diều cho các em nhỏ, hoặc cho nhóm cùng chơi rồng rắn lên mây ở khoảng sân cạnh bên.