Lộn cầu vồng: hướng dẫn chơi trò đồng dao nắm tay xoay người

Lộn cầu vồng là trò chơi đồng dao của trẻ em, thường chơi đôi, hai bạn đứng đối diện, nắm tay nhau rồi cùng xoay người chui qua cánh tay mình. Cái tên gợi hình ảnh hai cánh tay vòng lên như một chiếc cầu vồng nhỏ. Trò này vui, nhẹ nhàng và cần chút khéo léo, hợp với trẻ mẫu giáo lớn và học sinh tiểu học. Giáo viên có thể dùng để khởi động giờ thể chất. Tìm thêm trò khác ở mục trò chơi kèm đồng dao cho trẻ nhỏ.

Chuẩn bị

  • Số người: chơi theo cặp; cả nhóm có thể chia thành nhiều cặp chơi cùng lúc.
  • Độ tuổi gợi ý: từ mẫu giáo lớn trở lên, vì cần phối hợp tay và bước chân.
  • Địa điểm: mặt phẳng, sạch, đủ rộng để mỗi cặp có khoảng trống quanh mình.
  • Dụng cụ: không cần.

Lời đồng dao

Lời đồng dao của trò này có nhiều dị bản và khác nhau khá xa giữa các vùng. Phần mở đầu thường nghe là:

Lộn cầu vồng…

Các câu sau không thống nhất nên bài này không trích thêm. Khi chơi, bạn cứ chọn một bản đọc quen thuộc với trẻ, hoặc thay bằng một bài vần ngắn khác có nhịp đều. Điều quan trọng với trò này là nhịp bước và nhịp xoay, không phải từng chữ của lời đọc.

Cách chơi

  1. Hai bạn đứng đối diện, nắm hai tay nhau, đứng cách nhau một sải tay vừa phải.
  2. Cùng đọc đồng dao, vừa đọc vừa đung đưa hai tay theo nhịp.
  3. Đến một tiếng đã thống nhất (ví dụ cuối câu đầu), bạn A giơ tay phải lên, vẫn nắm tay bạn B, và xoay người chui qua dưới cánh tay mình, quay lưng lại với B.
  4. Lúc này hai bạn đứng cùng hướng, hai tay bắt chéo trước người. Hai bạn tiếp tục đung đưa theo nhịp.
  5. Tiếp đó bạn B giơ tay lên và xoay ngược lại, chui qua cánh tay mình để cả hai trở về vị trí ban đầu, quay mặt nhau.
  6. Hai bạn lặp lại vài lần, nhanh dần theo nhịp đọc.

Luật chơi và phạt vui

Luật cốt lõi: không buông tay nhau trong suốt lúc xoay. Cặp nào buông tay hoặc vấp thì dừng lại, nắm tay lại và bắt đầu lại từ đầu. Nếu muốn có thi đua nhẹ, cho các cặp xem cặp nào xoay trọn được nhiều vòng nhất mà không buông tay; nhưng nên nhấn mạnh rằng làm chậm và đúng quan trọng hơn làm nhanh. Phạt vui chỉ là những việc nhỏ như cả cặp cùng hát một câu hoặc cúi chào các bạn khác.

Biến thể

Ở nhiều nơi, trẻ chơi theo nhóm ba đến bốn bạn: nắm tay thành vòng rồi lần lượt từng bạn chui qua cánh tay hai bạn bên cạnh, tạo thành vòng xoay dài. Có nơi chơi theo một hàng ngang, các bạn nắm tay nhau và «lộn» lần lượt từ đầu hàng đến cuối hàng. Bạn có thể bắt đầu bằng cặp để trẻ làm quen, rồi tăng lên nhóm lớn hơn. Sau trò này, nếu muốn giữ nhịp vận động nhẹ, hãy thử Dung dăng dung dẻ hoặc nhảy dây.

Lợi ích

  • Rèn sự phối hợp tay, chân và nhịp điệu giữa hai người.
  • Giúp trẻ làm quen giữ thăng bằng và định hướng cơ thể khi xoay.
  • Khuyến khích hợp tác: một người làm chưa đúng thì cả cặp chưa thành.
  • Giúp trẻ nói chuyện với nhau để thống nhất nhịp, rất tự nhiên.

Lưu ý an toàn và mẹo cho người tổ chức

  • Làm mẫu chậm trước khi cho trẻ chơi; chia động tác thành hai bước cho dễ nhớ.
  • Nhắc trẻ không giật mạnh tay bạn; xoay chậm, nhẹ, đúng tầm cánh tay.
  • Ghép các bạn có chiều cao gần nhau để tránh phải kéo tay quá cao hoặc quá thấp.
  • Chọn nền phẳng, khô; không chơi ở nơi trơn trượt hoặc có nhiều đồ đạc.
  • Nếu có bạn bị chóng mặt, cho nghỉ và ngồi uống nước.
  • Giữ khoảng cách giữa các cặp để không va vào nhau.

Khi trẻ thành thạo, bạn có thể thử chơi theo nhạc nền nhịp chậm hoặc cho cả nhóm cùng đọc và cùng xoay như một điệu múa nhỏ. Trò này không đòi hỏi dụng cụ nên rất tiện cho giờ học ngoài trời hoặc sinh hoạt ngắn.