Đi cà kheo là trò chơi dùng đôi chân cao làm từ tre hoặc gỗ để bước đi trên cao. Người chơi đứng trên hai thanh có bậc gác chân, hai tay giữ chặt phần thân thanh và bước từng bước. Trò này cần giữ thăng bằng tốt, nên thường gây chú ý trong các hội xuân, buổi sinh hoạt thiếu nhi và hoạt động đoàn đội. Bài viết hướng dẫn cách làm cà kheo tre đơn giản, cách tập đi và những lưu ý an toàn quan trọng.
Chuẩn bị
- Số người: một người tập, kèm một đến hai người đỡ. Có thể chơi theo nhóm để thi đi hoặc thi chạy.
- Độ tuổi gợi ý: từ khoảng 8 tuổi, bắt đầu với cà kheo thấp. Người lớn nên giám sát.
- Địa điểm: sân phẳng, thoáng, mặt đất chắc. Không tập trên bậc thang, nền ướt hay chỗ gồ ghề.
- Dụng cụ: hai thanh tre già hoặc gỗ thẳng, dài hơn đầu người một chút. Hai bậc gác chân bằng gỗ hoặc tre chắc, buộc hoặc đóng chắc vào thanh ở độ cao vừa phải. Dây buộc dai, và nên có thảm hoặc đệm để tập.
Làm cà kheo tre đơn giản
- Chọn hai cây tre thẳng, đủ già, không nứt, có đường kính vừa tay nắm.
- Cắt hai cây bằng nhau, vót nhẵn mắt tre, tránh gai cứa tay.
- Chọn độ cao bậc gác chân: lúc đầu đặt thấp, chỉ cách mặt đất một đoạn ngắn.
- Buộc hoặc đóng bậc gác chân chắc chắn vào mỗi thanh, kiểm tra kỹ xem có bị lung lay không.
- Lót thêm vải ở bậc đạp để chân không trượt.
Cách tập đi
- Đứng cạnh tường hoặc cột chắc, đặt một chân lên bậc, tay giữ thanh, tay kia vịn tường.
- Từ từ đặt chân thứ hai lên bậc còn lại, đứng thẳng lưng, mắt nhìn về phía trước.
- Tập đứng yên trước, rồi tập nhấc nhẹ từng chân một.
- Khi đã đứng vững, nhấc thanh phải lên, bước về trước, đặt xuống. Sau đó đổi bên trái.
- Tập đi vài bước đều nhịp, mở rộng dần quãng đường.
Luật chơi vui
- Thi đi cà kheo theo đường thẳng, ai về đích trước thì thắng.
- Thi theo đội tiếp sức: mỗi người đi một đoạn rồi chuyển cho bạn tiếp theo.
- Nếu chân chạm đất hoặc người chơi té, phải chỉnh lại rồi đi tiếp từ chỗ té, không bị loại.
- Không đẩy hay cản đối thủ.
Biến thể
Ở nhiều địa phương, cà kheo có nhiều dạng: loại thấp cho trẻ tập, loại cao cho người lớn biểu diễn. Có nơi người ta đi cà kheo trong lễ hội, đóng vai hóa trang hoặc đi diễu hành. Bạn nên bắt đầu bằng loại thấp, rồi tăng chiều cao dần khi đã quen thăng bằng.
Lợi ích
Đi cà kheo rèn sự thăng bằng, sức chân và sự tập trung. Việc làm cà kheo tre còn là hoạt động thủ công, giúp trẻ biết chọn vật liệu, đo đạc và buộc dây. Khi cả nhóm cùng tập, các em học cách động viên nhau, giữ bạn khi bạn chưa vững.
Lưu ý an toàn và mẹo cho người tổ chức
- Luôn có người đỡ bên cạnh khi tập, nhất là lúc leo lên và xuống.
- Bắt đầu từ cà kheo thấp, chỉ tăng độ cao khi đã đi vững.
- Kiểm tra mối buộc và bậc gác chân trước mỗi buổi chơi. Thay ngay thanh nứt hoặc bậc lỏng.
- Đi trên nền phẳng, khô. Không đi gần bậc thềm, cầu thang, ao hồ hay đường xe chạy.
- Đội mũ, mang giày kín, tốt nhất có thêm bó gối cho trẻ mới tập.
- Dạy trẻ cách ngã đúng: buông thanh ra, khuỵu gối, không cố giữ thanh khi mất thăng bằng.
- Không chơi khi người chơi mệt, hoặc khi sân ướt trơn.
Muốn tìm thêm trò vận động cho buổi sinh hoạt, hãy xem chuyên mục trò chơi vận động ngoài trời. Sau phần tập đi cà kheo, cả nhóm có thể chơi nhảy bao bố để tiếp tục rèn thăng bằng theo cách khác, hoặc kéo co khi cần không khí sôi nổi hơn.

