Nhảy lò cò là trò chơi gắn với tuổi thơ của rất nhiều người Việt. Chỉ cần vạch vài ô trên nền sân, một viên sỏi hay mảnh ngói nhỏ là các em đã có thể chơi hàng giờ. Trò này hợp với trẻ em từ mầm non lớn đến tiểu học, và cũng là bài tập thăng bằng nhẹ nhàng cho người lớn khi tổ chức sinh hoạt tập thể.
Chuẩn bị
- Số người: từ hai người trở lên. Đông quá thì chia thành nhiều nhóm, mỗi nhóm một dãy ô.
- Độ tuổi gợi ý: từ khoảng 5 tuổi. Trẻ nhỏ hơn nên chơi dãy ô ít hơn và có người lớn bên cạnh.
- Địa điểm: sân phẳng, khô, không có sỏi sắc. Sân xi măng hoặc nền đất nện đều dùng được.
- Dụng cụ: viên phấn hoặc cành cây để vạch ô, một mảnh ngói, viên sỏi dẹt hoặc miếng nhựa nhỏ làm vật ném.
Vẽ sân chơi
Có nhiều kiểu vẽ ô, nhưng kiểu phổ biến nhất là một dãy ô nối nhau, có ô đơn, có ô đôi, thường kết thúc bằng một ô lớn gọi là «nhà» hay «trời», tùy cách gọi của từng nơi. Các ô nên đánh số từ một trở đi để dễ nhớ thứ tự. Mỗi ô vừa đủ để một bàn chân đặt vào, ô đôi đủ rộng để đặt hai chân.
Cách chơi
- Người chơi đứng ở vạch xuất phát, ném vật nhỏ vào ô số một. Vật phải nằm trọn trong ô, không chạm vạch.
- Người chơi nhảy bằng một chân qua từng ô, bỏ qua ô có vật. Ở ô đôi, được đặt hai chân xuống, mỗi chân một ô.
- Đến ô cuối, xoay người nhảy quay lại. Khi về đến ô ngay trước ô có vật, cúi nhặt vật lên, nhảy tiếp ra ngoài.
- Lượt sau, ném vào ô số hai, rồi ba, cứ thế đến hết dãy ô.
- Ai hoàn thành toàn bộ dãy ô trước, hoặc đi được xa nhất, là người thắng.
Luật chơi
- Vật ném chạm vạch hoặc ra ngoài ô thì mất lượt.
- Chân nhảy giẫm vạch, hoặc đặt cả hai chân xuống ở ô đơn, thì mất lượt.
- Đã mất lượt thì nhường người sau, lượt tới chơi lại từ ô đang dở.
- Mỗi nhóm có thể thống nhất thêm luật về ô nghỉ: ô mà người chơi được phép đứng hai chân để lấy thăng bằng.
Biến thể
Ở nhiều địa phương, cách vẽ ô và tên gọi khác nhau, có nơi vẽ hình thang, có nơi vẽ hình xoắn ốc. Bạn có thể cho trẻ tự thiết kế sân chơi riêng, thêm ô đặc biệt như «ô nghỉ» hoặc «ô cấm». Một biến thể khác là chơi theo đội: mỗi đội cử một người nhảy một lượt, ai về nhà trước được một điểm cho đội.
Khi trẻ đã quen, người tổ chức có thể tăng độ khó bằng cách nhảy ngược từ ô cuối về ô đầu, hoặc nhảy bằng chân không thuận.
Lợi ích
Nhảy lò cò rèn khả năng giữ thăng bằng, sự khéo léo của đôi chân và khả năng ước lượng khoảng cách khi ném. Trẻ còn học cách đếm thứ tự, nhận biết ô và vạch, và tập thói quen chờ lượt. Với lớp học nhiều trẻ, đây là trò dễ tổ chức vì không cần dụng cụ đắt tiền.
Lưu ý an toàn và mẹo tổ chức
- Kiểm tra mặt sân trước khi chơi: loại bỏ sỏi sắc, mảnh vỡ, chỗ đọng nước.
- Khuyến khích trẻ khởi động cổ chân để tránh trượt, trẹo.
- Vật ném nên nhẹ, nhẵn cạnh. Không dùng gạch đá nặng hay cạnh sắc.
- Nếu một chân mỏi, cho trẻ đổi chân hoặc nghỉ, không ép nhảy tiếp.
- Khi chơi nhiều nhóm, vẽ các dãy ô cách nhau đủ xa để không ai va vào nhau.
- Quản trò nên nhắc các em không đẩy người đang nhảy, vì dễ ngã.
Buổi chơi ngoài sân sẽ vui hơn nếu xen thêm các trò khác trong chuyên mục trò chơi vận động ngoài trời. Khi trẻ đã nhảy quen từng ô, hãy thử chuyển sang nhảy dây để luyện nhịp bật chân, hoặc thêm nhảy bao bố cho không khí thi đấu đội nhóm.

