Nu na nu nống: hướng dẫn chơi trò đồng dao ngồi duỗi chân

Nu na nu nống là trò chơi đồng dao ngồi sát nhau, vừa đọc vần vừa đưa chân hoặc tay theo nhịp. Đây là một trong những trò đầu tiên nhiều người lớn nhớ ra khi nghĩ về tuổi thơ: ngồi trên chiếu, duỗi chân thành hàng và đọc to cùng các bạn. Trò rất hợp với giáo viên mầm non, phụ huynh dẫn nhóm nhỏ ở nhà, hay người làm quản trò cho các bé trong buổi sinh hoạt. Xem thêm nhiều trò khác trong mục trò chơi kèm đồng dao.

Chuẩn bị

  • Số người: từ bốn đến mười bạn, ngồi thành hàng hoặc vòng nhỏ.
  • Độ tuổi gợi ý: mẫu giáo và đầu tiểu học; trẻ nhỏ hơn chơi cùng người lớn.
  • Địa điểm: nền phẳng, sạch: chiếu, thảm hoặc sàn lớp. Không nên chơi trên nền trơn hay nền ướt.
  • Dụng cụ: không cần dụng cụ. Có chiếu hoặc thảm thì ngồi thoải mái hơn.

Lời đồng dao

Bài đồng dao này có nhiều dị bản, mỗi nơi đọc một kiểu. Câu mở đầu thì hầu như ai cũng thuộc:

Nu na nu nống…

Những câu sau khác nhau khá nhiều giữa các vùng và các thế hệ, nên bài viết này không trích cố định. Bạn nên chọn một bản mà nhóm đã quen, hoặc để các bé đọc bản mà ở nhà các bé vẫn nghe. Quan trọng là nhịp đều và rõ.

Cách chơi

  1. Các bạn ngồi thành hàng hoặc vòng, duỗi hai chân ra phía trước, chân sát chân.
  2. Một bạn làm quản trò: dùng ngón tay chỉ lần lượt vào từng chân, mỗi tiếng của bài đồng dao ứng với một lần chỉ.
  3. Cả nhóm cùng đọc bài, nhịp vừa phải.
  4. Khi bài đọc đến tiếng cuối, chân nào được chỉ vào sẽ co lại.
  5. Cứ thế lặp lại, chân của bạn nào co hết thì bạn đó thoát vòng. Những chân còn lại tiếp tục đến khi chỉ còn một chân.
  6. Bạn còn lại cuối cùng sẽ làm quản trò ở ván sau, hoặc nhận một hình phạt vui nhẹ nhàng.

Luật và phạt vui

Quản trò phải chỉ đúng nhịp, mỗi tiếng một chân, không được chỉ nhanh hay chậm để chọn người. Trẻ phải co chân đúng lúc, không co sớm. Với nhóm lớn hơn, bạn có thể đặt luật «ai quên lời thì đổi vai». Hình phạt chỉ nên là những việc vui như đọc một câu đố, hát một câu hoặc làm một điệu bộ. Không bắt trẻ làm điều gì gây ngượng.

Biến thể

Nhiều nơi chơi bằng tay thay cho chân: các bạn úp hai bàn tay lên sàn hoặc lên đùi, quản trò chỉ từng bàn tay theo nhịp. Có nơi lại cho trẻ đứng thành vòng rồi vỗ tay theo nhịp thay vì ngồi. Bạn có thể thử cả hai cách, tùy diện tích phòng. Một trò tương tự cũng chơi theo nhịp đọc là Xỉa cá mè; còn nếu nhóm đang sôi nổi, bạn có thể chuyển sang Kéo cưa lừa xẻ để trẻ vận động nhiều hơn.

Lợi ích

  • Làm quen vần điệu và nhịp của lời nói, rất hữu ích cho trẻ đang học nói.
  • Luyện sự tập trung: trẻ phải theo dõi tay quản trò đang chỉ vào đâu.
  • Rèn tính kiên nhẫn: chờ đến lượt chân mình, chấp nhận khi bị loại.
  • Tạo không khí thân thiện giữa các bạn khi ngồi sát nhau.

Lưu ý an toàn và mẹo cho người tổ chức

  • Nhắc trẻ ngồi đủ khoảng cách, không đá chân vào nhau.
  • Nếu chơi ở sân, hãy trải chiếu hoặc thảm để tránh sỏi, bụi hoặc nền nóng.
  • Bé nào ngại cởi dép có thể ngồi cùng người lớn, không ép.
  • Giữ nhịp thật đều. Người lớn có thể vỗ nhẹ tay lên sàn để cả nhóm theo.
  • Để trẻ nhỏ làm quản trò theo lượt. Quản trò nên được hướng dẫn chỉ chậm và rõ.
  • Khi lớp đông, chia thành vài nhóm nhỏ để mọi bạn đều có lượt chơi và không phải chờ quá lâu.

Điều khiến trò này sống được qua nhiều thế hệ là sự đơn giản: không dụng cụ, không tốn kém, chỉ cần một bài vần quen miệng. Người tổ chức chỉ cần giữ không khí vui, không nặng chuyện thắng thua.